Pik Vima Yojana : राज्यात खरीप हंगाम 2026-27 साठी सुधारित प्रधानमंत्री पीक विमा योजना लागू करण्यात आली आहे. नैसर्गिक आपत्ती, अतिवृष्टी, दुष्काळ, पूर किंवा इतर हवामानाशी संबंधित कारणांमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास शेतकऱ्यांना आर्थिक संरक्षण मिळावे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. यंदा विमा अर्ज करण्यासाठी 31 जुलै 2026 ही अंतिम मुदत निश्चित करण्यात आली असून, पात्र शेतकऱ्यांनी वेळेत अर्ज करणे आवश्यक आहे.
कोणत्या परिस्थितीत मिळेल पीक विमा?
अधिसूचित महसूल मंडळातील संबंधित पिकाचे चालू हंगामातील सरासरी उत्पादन निश्चित निकषांपेक्षा कमी राहिल्यास विमा योजनेनुसार नुकसानभरपाई दिली जाईल. यामुळे नैसर्गिक संकटांमुळे आर्थिक फटका बसलेल्या शेतकऱ्यांना दिलासा मिळू शकतो.
कोणत्या पिकांचा समावेश आहे?
या योजनेत खालील खरीप पिकांचा समावेश करण्यात आला आहे.
- ज्वारी
- बाजरी
- नागली
- मूग
- उडीद
- तूर
- मका
- भुईमूग
- तीळ
- करडई
- सोयाबीन
- कापूस
- खरीप कांदा
विम्यासाठी किती रक्कम भरावी लागेल?
शेतकऱ्यांना विमा संरक्षणासाठी विमा हप्त्याचा काही हिस्सा स्वतः भरावा लागेल.
- बहुतांश अधिसूचित पिकांसाठी विमा संरक्षित रकमेच्या 2 टक्के प्रीमियमचा हिस्सा भरावा लागेल.
- कापूस आणि खरीप कांदा या व्यावसायिक पिकांसाठी विमा संरक्षित रकमेच्या 5 टक्के प्रीमियमचा हिस्सा भरावा लागेल.
उर्वरित विमा प्रीमियम शासनाकडून नियमानुसार भरला जातो.
अर्ज करताना या बाबी लक्षात ठेवा
पीक विम्यासाठी अर्ज करताना दिलेली माहिती अचूक असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. डिजिटल पीक सर्वेक्षणामधील माहिती आणि विमा अर्जातील माहितीमध्ये विसंगती आढळल्यास अर्ज नाकारला जाऊ शकतो.
तसेच चुकीची माहिती देऊन किंवा नियमांचे उल्लंघन करून लाभ घेतल्याचे आढळल्यास संबंधित शेतकऱ्यावर पुढील कारवाई होऊ शकते आणि भविष्यातील काही कृषी योजनांपासून अपात्र ठरवले जाऊ शकते.
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी किमान 0.20 हेक्टर क्षेत्रावर संबंधित पीक लागवड केलेले असणे आवश्यक आहे.
अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
पीक विमा अर्ज करताना खालील कागदपत्रे तयार ठेवावीत.
- अॅग्रीस्टॅक (AgriStack) नोंदणी क्रमांक
- सातबारा उतारा
- 8-अ उतारा (लागू असल्यास)
- लागवड घोषणा पत्र
- आधार कार्ड
- आधारशी संलग्न बँक खाते
- आवश्यक असल्यास इतर संबंधित कागदपत्रे
अर्ज कसा करायचा?
शेतकरी पीक विमा योजनेसाठी अधिकृत पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज करू शकतात. अर्ज भरताना पीक, क्षेत्रफळ, जमीन आणि बँक खात्याची माहिती अचूक भरावी. अर्ज सबमिट केल्यानंतर त्याची पावती जतन करून ठेवणे आवश्यक आहे.
अडचण आल्यास काय करावे?
अर्ज प्रक्रियेदरम्यान कोणतीही अडचण आल्यास संबंधित विमा कंपनी, तालुका कृषी अधिकारी कार्यालय किंवा शासनाने उपलब्ध करून दिलेल्या हेल्पलाइनवर संपर्क साधून मार्गदर्शन घेता येईल.
निष्कर्ष
खरीप हंगामातील संभाव्य आर्थिक जोखीम कमी करण्यासाठी प्रधानमंत्री पीक विमा योजना शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची ठरू शकते. त्यामुळे पात्र शेतकऱ्यांनी अंतिम मुदतीची वाट न पाहता आवश्यक कागदपत्रांसह वेळेत अर्ज करावा. अर्ज करताना सर्व माहिती काळजीपूर्वक भरल्यास भविष्यातील अडचणी टाळता येतील.
हे ही वाचा : गॅसचा तुटवडा संपणार? केंद्र सरकारने घेतला महत्त्वपूर्ण निर्णय